Jak nie przegapić pierwszych objawów zespołu mielodysplastycznego?
Jak nie przegapić pierwszych objawów zespołu mielodysplastycznego?

Zespoły mielodysplastyczne to grupa chorób nowotworowych układu krwiotwórczego. Choć są mało znane, to występują częściej niż białaczka. Jak im zapobiegać i nie przegapić pierwszych objawów?

Zespoły mielodysplastyczne zostały wyodrębnione dopiero w latach 70. ubiegłego wieku. Wcześniej mówiło się o "stanach przedbiałaczkowych" - u części pacjentów z czasem choroba przekształca się w ostrą białaczkę szpikową. Uważa się, że przyczyną MDS jest nieodwracalne uszkodzenie pierwotnej komórki szpiku, czyli komórki macierzystej. Chorują przede wszystkim osoby po 60. roku życia, rzadziej młodzi. W Polsce zespoły mielodysplastyczne co roku rozpoznaje się u około 2 tys. pacjentów. Mimo to niewielka jest świadomość społeczna dotycząca MDS.

- Prawdopodobnie zbyt mała wiedza dotycząca zespołów mielodysplastycznych wynika z tego, że jest to przede wszystkim choroba ludzi starszych. Diagnostyka w tej grupie chorych jest często niepełna. Głównie występują objawy niedokrwistości, rzadziej są to objawy skazy krwotocznej wynikające z małopłytkowości lub zakażenia w wyniku granulopenii – mówi prof dr hab. n. med. Jadwiga Dwilewicz-Trojaczek z Kliniki Chorób Wewnętrznych, Hematologii i Onkologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

Czynniki ryzyka

U większości osób ze zdiagnozowanym MDS przyczyna choroby pozostaje nieznana.

Wiadomo, że do uszkodzenia komórek dochodzi pod wpływem kontaktu z różnymi substancjami toksycznymi: środkami ochrony roślin, nawozami sztucznymi, metalami ciężkimi. Dlatego osoby, które w pracy mają kontakt z chemikaliami powinny pamiętać o zabezpieczeniach oraz regularnym wykonywaniu morfologii krwi.

Badania wykazały również większe ryzyko zachorowania u palaczy tytoniu. Istotnym elementem profilaktyki jest więc abstynencja nikotynowa.

MDS mogą się rozwinąć także u chorych wcześniej leczonych promieniowaniem jonizującym. Choroba może wystąpić wiele lat po leczeniu chemioterapią lub radioterapią z powodu innego nowotworu. Czynnikiem ryzyka jest też terapia onkologiczna cytostatykami. Dlatego istotnym elementem profilaktyki są badania krwi przynajmniej raz do roku.

Inną grupą predysponowaną do wystąpienia choroby są osoby z niektórymi wrodzonymi zaburzeniami genetycznymi. Zaobserwowano większą częstość MDS u ludzi z niedokrwistością Fanconiego, chorobą von Recklinghausena i zespołem Downa. Ta grupa pacjentów również powinna wykonywać regularne badania krwi.

Niedokrwistość aplastyczna, występuje dość rzadko, szacuje się u 2-6 osób na milion. Może jednak prowadzić do MDS, dlatego tak ważne jest terapia i kontrole lekarskie.\

Objawy

W przypadku MDS ważna jest możliwie wczesna diagnoza i rozpoczęcie leczenia, ponieważ w zaawansowanych postaciach choroba stosunkowo często przechodzi w ostre białaczki. Objawy zespołów mielodsysplastycznych to: osłabienie, pogorszenie tolerancji wysiłku, bladość, zaburzenia koncentracji, senność, wybroczyny, sińce bez urazów, nawracające infekcje. U 50-60 proc. pacjentów z braku zdrowych białych krwinek rozwijają się ciężkie zakażenia.

Wymienione objawy powinny skłonić przede wszystkim do wykonania morfologii krwi (każdy powinien robić ją raz do roku), co może pomóc w diagnozie choroby. Zdarza się jednak, że zespoły mielodysplastyczne są błędnie rozpoznawane jako niedokrwistość. A wtedy zwykle pacjenci dostają jedynie preparaty żelaza czy witaminę B12. Ostateczne rozpoznanie stawia się na podstawie badania krwi z rozmazem ocenianym w mikroskopie świetlnym oraz na badaniu szpiku cytologicznym, histopatologicznym, cytochemicznym i cytogenetycznym badaniu chromosomów.

- Wczesna diagnoza jest szczególnie istotna w przypadkach MDS tzw. wyższego ryzyka, w których przejście w ostrą białaczkę jest częstsze i dotyczy większego odsetka chorych. W tych przypadkach ważne jest jak najszybsze wdrożenie leczenia – mówi prof. Jadwiga Dwilewicz-Trojaczek.

(PAP)

MS

Konsultacja: prof dr hab. n. med. Jadwiga Dwilewicz-Trojaczek,  Klinika Chorób Wewnętrznych, Hematologii i Onkologii WUM

Kampania realizowana w ramach Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych, zadanie Promocja zdrowia i profilaktyka nowotworów, finansowana ze środków Ministra Zdrowia.

www.gov.pl/zdrowie

www.planujedlugiezycie.pl


foto: PAP/Zdjęcie ilustracyjne

Szukaj

Śledź nas na:

Jesteśmy obecni w sieciach społecznościowych!

Pogoda dla Pułtuska

Min:
Max:
Szybkość wiatru: 10km/h
Wilgotność: 93%
Widoczność: 12.9km
Ciśnienie: 996hPa
Wschód słońca: 7:38
Zachód słońca: 15:20
Jutro
Min: -2°
Max: 

źródło: Yahoo Weather